روابط دیپلماتیک

تاریخ حیات انسان تاریخ همکاری و ستیز است. زمانی که نخستین بار انسان در یافت که می تواند با تجمیع توان خود با دیگری بر آن دیگری فائق آید مشارکت زاده شد. دموکراسی آتن تبلور خواست شهروندان در تعین سرنوشت خود بود. نابرابری ذات آن بود، همچنان که همکاری و مشارکت در قدرت توسط هم پایگان، از سیاست آتنی متولد شد. از انباشت تجربه ی تاریخی بشر مشارکت در مفهوم امروزی خود متبلور شد. امروزه مشارکت در بستر جامعه ای دموکراتیک و مدنی صورتی نهادمند به خود می گیرد. در جامعه مدنی تشکل های مستقل از دولت در شرایط برابر و برخوردار از اطلاعات و امکانات مساوی زمینه مشارکت افراد در امور مربوط به خودشان را فراهم می سازند.تعریف فرهنگ انگلیسی آکسفورد مشارکتparticipation را به عنوان «عمل یا واقعیت شرکت کردن، بخشی از چیزی را داشتن یا تشکیل دادن» دانسته است موسسه تحقیقاتی ملل متحد برای توسعه اجتماعی مشارکت را «کوشش های سازمان یافته برای افزایش کنترل بر منابع و نهادهای نظم دهنده در شرایط اجتماعی معین از سوی برخی از گروه ها و جنبش هایی که تا کنون از حیطه اعمال چنین کنترلی محروم و مستثنی بوده اند» تعریف می کند.
مفهوم لغوی :مشارکت کلمه ای عربی و بر وزن مفاعله است . در فرهنگ معین به معنای شرکت دادن ،انبازی کردن و همین طور به معنای تعیین سود یا زیان دو یا چند تن که با سرمایه های معین در زمان های مشخص به بازرگا نی پرداخته اند( معین ، 1345) آمده است .
مفهوم اصطلاحی ،  واژه « مشارکت » به معنای شراکت و همکاری در کاری ، امری یا فعالیتی و حضور در جمعی ، گروهی    و سازمانی جهت بحث و تصمیم گیری چه به صورت فعال و چه به صورت غیرفعال است . در مجموع ، جوهره اصلی مشارکت را باید در فرآیند درگیری ، فعالیت و تأثیرپذیری دانست .از منظر نظامندی و کارکردی ، مشارکت را"سازوکاری برای بقا ، توسعه و تعالی نظام اجتماعی دانسته اند که توسعه نیافتن ساختارهای لازم برای مشارکت و نهادی کردن آن به انقراض نظام اجتماعی و سقوط سیاسی آن می انجامد" ( مردوخی ،1373: 171)
سطوح مشارکت
مشارکت می تواند در سطوح مختلف فردی ، سازمانی و جامعه ای انجام پذیرد :
- سطح خرد ( فرد) : مشارکت افراد در بنگاه ها ، شرکت های کوچک خصوصی که با میل و اراده توأم است .
- سطح میانی ( نهادها و سازمان های اجتماعی ) : این نوع در سطح بخش های مختلف جامعه اعم از سازمان ها ، نهادها و روابط بین این سازمان ها صورت می گیرد .
- سطح کلان ( جامعه ) : مشارکت در نظام کلی اجتماعی است که همان مشارکت ملی است .
بر مبنای چگونگی عضویت یا کیفیت دخالت مردم به طور کلی چهار گونه مشارکت را می توان از هم تفکیک کرد :
1-مشارکت طبیعی : منشأ آن در سنت های اجتماعی است و در گروه های خانوادگی ، خویشاوندی ، گروه دوستان و همسالان و ... است ؛ آگاهانه و از روی اختیار افراد نیست .
2-  مشارکت ارادی یا داوطلبانه : مشارکتی بدون نفوذ و یا دخالت عوامل خارجی است و شرکت فرد ارادی و آگاهانه است ؛ که خود بر دو قسم است :مشارکت داوطلبانه غیرمنصفانه ومشارکت داوطلبانه منصفانه.
3- مشارکت خود انگیخته : مشارکتی خودجوش و نهادی در بین افراد یک جامعه و در واقع نوعی قرارداد اجتماعی تلقی می گردد که این قرارداد ناشی از اراده و خواست نفسانی است که نهاد را به وجود آورده اند وافراد جامعه مقداری از آزادی خود را از دست داده اند تا در سایر زمینه ها مورد حمایت نهاد قرار گیرند.